سنجش روانی تربیتی

سنجش روانی تربیتی

ویژگی­ های روانسنجی مقیاس گرایش به افسردگی ناشی از رسانه­ های اجتماعی در نوجوانان و جوانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روا‌‌ن‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه روا‌‌ن‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
چکیده
نرخ افسردگی در میان نوجوانان و جوانان در دهه‌های اخیر افزایش یافته است و همزمان با رشد سریع شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است؛ از آنجا که شناسایی و مقابله با افسردگی مرتبط با استفاده مشکل ساز شبکه‌های اجتماعی نیازمند ابزارهای سنجش اختصاصی است، پژوهش حاضر با هدف اعتباریابی مقیاس گرایش به افسردگی ناشی از رسانه‌های اجتماعی (SMID) انجام شد. بنابراین این پژوهش با هدف اعتباریابی مقیاس گرایش به افسردگی ناشی از رسانه‌های اجتماعی (SMID) انجام شد. روش پژوهش توصیفی همبستگی به‌ طور ویژه روانسنجی بود. جامعه پژوهش شامل نوجوانان و جوانان 15 تا 35 سال شهر کرج در سال 1404 بود که 550 نفر از آنها به روش در دسترس انتخاب انتخاب شدند و مقیاس SMID را تکمیل کردند. تحلیل عاملی تأییدی نشان داد ساختار سه‌عاملی مقیاس شامل حساسیت و جلب توجه، خودتحقیری و اجتناب از واقعیت، برازش مطلوبی با داده‌ها دارد (0/04RMSEA = ، 0/95GFI = ، 0/93NFI = ، 0/95CFI = ، 0/050SRMR =). آزمون t برای مقایسه گروههای شناخته شده نیز تفاوت معناداری بین دو گروه کاربران با کمتر از 5 ساعت و بیشتر از 5 ساعت استفاده روزانه نشان داد که از روایی سازه حمایت میکند. ضرایب همسانی درونی خردهمقیاسها در بازه 0/70 تا 0/74 قرار داشت. طبق نتایج میتوان نتیجه گرفت که مقیاس SMID ابزاری قابل اتکا و معتبر برای سنجش گرایش به افسردگی ناشی از رسانههای اجتماعی در نمونه ایرانی است و قابلیت استفاده در تحقیقات غربالگری و ارزیابی اثربخشی مداخلات را دارد؛ با این حال محدودیتهایی از جمله نمونهگیری در دسترس و انجام پژوهش در یک شهر واحد وجود دارد و مطالعات آتی میتوانند با نمونههای بزرگتر و متنوعتر اعتبار مقیاس را تکمیلتر کنند.
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Psychometric Properties of the Social Media-induced Depression Tendency Scale in Adolescents and Young Adults

نویسندگان English

Shamsi Rezaei 1
Rahim Yousefi 2
1 PhD Candidate in Psychology, Department of Psychology, Faculty of Educational and Psychology , Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Ira
چکیده English

The present study evaluated the psychometric properties of the Scale for Social Media- Induced Depression (SMID) in an Iranian sample, given rising rates of depression among adolescents and young adults alongside expanding social media engagement; using a descriptive correlational (psychometric) design, the SMID was administered to 550 participants aged 15–35 in Karaj (year 1404) recruited via convenience sampling, and confirmatory factor analysis (CFA) was conducted with LISREL 10.2 to compare competing measurement models and test the proposed three-factor structure (sensitivity and attention seeking, self-devaluation, and avoidance of reality); the CFA supported the three-factor model with satisfactory fit indices (RMSEA = 0.04, GFI = 0.95, NFI = 0.93, CFI = 0.95, SRMR = 0.05) and significant standardized loadings for items on their respective factors, internal consistency (Cronbach’s α) for the subscales ranged from 0.70 to 0.74 indicating acceptable reliability, and known-groups validity was examined via independent-samples t-test comparing participants with <5 hours versus ≥5 hours of daily social media use, those with ≥5 hours scored significantly higher on SMID (p < 0.05), providing convergent evidence for construct validity; limitations include the convenience sampling method, single-city data collection, reliance on self-report measures, and cross-sectional design, which restrict generalizability and preclude causal inference; nonetheless, findings suggest that the SMID is a reliable and valid instrument for assessing tendencies toward social media–related depressive symptoms in Iranian adolescents and young adults and may be useful for screening and evaluating intervention outcomes, while future research should address test–retest reliability, examine convergent and predictive validity with clinical measures, and replicate the validation in larger, more diverse and clinical samples to further establish the scale’s robustness and cross-cultural applicability.

کلیدواژه‌ها English

social media
depression
psychometrics
adolescent

  • تاریخ دریافت 05 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 19 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 25 آذر 1404