سنجش روانی تربیتی

سنجش روانی تربیتی

ساخت و ارزیابی ویژگی‌های روانسنجی مقیاس رویدادهای منفی در نمونه­ ای از سالمندان ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مژگان حیاتی 1
سیده نفیسه موسوی 2
ریحانه دهقانی زاده بغداد آباد 3
نگین فتحی 2
1 گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران
2 گروه روان‌شناسی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان، ایران
3 گروه روانشناسی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران ، ایران
10.30470/ijpa.2026.2091293.1040
چکیده
زمینه: رویدادهای منفی زندگی به رویدادهایی اشاره دارد که افراد با آن‌ ها مواجه شده‌اند اما با توانمندی­ های فعلی آنان هماهنگی ندارد، بنابراین دچار تعارض روانی می­ شوند. بررسی رویدادهای منفی سالمندی مهم است زیرا سالمندی در قرن ۲۱ از مهم­ترین چالش ­های نظام سلامت است.
روش: پژوهش حاضر بر روی ۲78 نفر از سالمندان شهر همدان اجرا شد. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش مقیاس رویدادهای منفی سالمندی، خرده مقیاس رویدادهای منفی از مقیاس رویدادهای مهم زندگی پیکل و مقیاس DASS-21 بودند. جهت ارزیابی ویژگی­های فنی ابزار از شاخص‌های روایی محتوایی کیفی و کمی، تحلیل عاملی و برای بررسی روایی همگرا، همبستگی نمرات این پرسشنامه­ها با نمرات یک آزمون معتبر رویدادهای منفی زندگی محاسبه گردید و در نهایت جهت بررسی روایی عاملی و تعیین سازه، تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد.
یافته ­ها: ضریب آلفای کرونباخ و ضریب اومگا برای تعیین همگونی درونی مقیاس رویدادهای منفی زندگی به ترتیب 0/91 و 0/89 به دست آمدند که نشان­دهنده همسانی درونی مطلوب هستند. نتایج تحلیل عاملی از مدل تک عاملی حمایت کرد و همچنین تحلیل همبستگی نشان داد که مقیاس رویدادهای منفی سالمندی با سازه‌­هایی همچون افسردگی، اضطراب و استرس دارای همبستگی قوی است. بالاترین ضریب همبستگی با رویدادهای منفی مهم 0/69 به دست آمده که روایی همگرای مقیاس را تایید می­کند.
نتیجه ­گیری: مقیاس رویدادهای منفی زندگی سالمندان در جامعه ایرانی با 15 گویه از ویژگی­‌های روان­سنجی قوی برخوردار است. با وجود محدودیت ­هایی در تعمیم پذیری، به دلیل توانایی مطلوب پرسشنامه در سنجش تجارب منفی سالمندان، می‌توان آن را به عنوان مقیاسی معتبر در راستای ارتقا سطح سلامت روان جامعه به کار برد.
کلیدواژه‌ها
روانسنجی
رویدادهای منفی
تحلیل عاملی
سالمندان

عنوان مقاله English

Development and Psychometric Evaluation of the Negative Life Events Scale (NLES) in a Sample of Iranian Older Adults

نویسندگان English

Mojgan Hayati 1
Seyedeh Nafiseh Mousavi 2
Reyhaneh Dehghani zadeh Baghdad Abad 3
Negin Fathi 2
1 Department of Psychology and Educational Sciences, Payam-e- Noor University. Tehran. Iran.
2 Department of Psychology, Faculty of Nursing and Midwifery, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran.
3 Department of Psychology, Faculty of Iran University of Medical Science, Tehran, Iran.
چکیده English

Background: Negative life events are experiences that exceed individuals’ current coping capacities and may lead to psychological distress. Examining such events in old age is especially important given the growing ageing population and its challenges for health systems worldwide.
Methods: The present study was conducted on 278 older adults in the city of Hamedan. The instruments used in this study were the Negative Events in Ageing Scale, the negative events subscale of Pickle’s Major Life Events Scale, and the DASS-21. To evaluate the technical (psychometric) properties of the instrument, qualitative and quantitative content validity indices and factor analysis were used. To examine convergent validity, correlations between the scores of these questionnaires and the scores of a validated negative life events test were calculated.
Results: Finally, exploratory factor analysis was performed to assess factorial validity and determine the construct. Cronbach’s alpha and omega coefficients for internal consistency of the Negative Life Events Scale (NLES), were 0.91 and 0.89, respectively, indicating desirable internal consistency. The results of the factor analysis supported a one-factor model, and the correlation analysis also showed that the Negative Events in Ageing Scale were strongly correlated with constructs such as depression, anxiety, and stress. The highest correlation coefficient, 0.69, was obtained with major negative events, confirming the scale’s convergent validity.
Conclusion: The Negative Life Events Scale with 15 items for older adults demonstrates strong psychometric properties in the Iranian population. Despite limitations in generalizability, given the questionnaire’s adequate ability to assess older adults’ negative experiences, it can be used as a valid measure to help improve the community’s level of mental health.

کلیدواژه‌ها English

Psychometrics Evaluation
Negative Events
factor analysis
Older Adults

 منابع

اسمعیل‌نژاد، س.، اسماعیلی، م.، ادیبی سده، پ.، روح‌افزا، ح.،  فیضی، آ.، آنی، ع. و شاهون، ح. (1405). بررسی تأثیر رویدادهای استرس­زای زندگی و تجربه PTSD با میانجیگری حمایت اجتماعی و راهبردهای مقابله­ای بر شدت علائم فیبرومیالیژیا. روا‌ن‌شناسی سلامت و اختلالات رفتاری. 4(4)، 1-14.
بیگی، ع. و طالع­پسند، س. (1394). ارزیابی ویژگی­های شخصیتی و رویداد منفی استرس­زا در تبیین راهبردهای مقابله­ای منفی در افراد وابسته به مواد مخدر: نقش میانجیگر مؤلفه‌های عواطف منفی. فصلنامه اعتیادپژوهی سوءمصرف مواد. 9(35)، 9-24.
محمدی، س.، کاظمی، م و یوسفی افراشته، م. (1403). نقش میانجیگری تا‌ب‌‌آوری در رابطه بین مؤلفه‌‌های دین‌داری و بهزیستی روان‌‌شناختی در سالمندان. سالمند: مجله سالمندی ایران، ۱۹(2)، 176-189.
ملکی­ کامبخش، س.، مسعودی، ر.، باقری­ شیروان، س و بابازاده، ص. (1400). بررسی رابطه بین اضطراب، افسردگی و استرس (پرسش‌نامه استاندارد DASS21) با شاخص­های پوسیدگی و پریودنتال در نوجوانان 15 ساله ساکن شهر بندرعباس در سال تحصیلی 1396-1397. مجله دانشکده دندان­پزشکی مشهد. 45(4)، 405-417.
یادگاری، ر.، حیاتی، م و یوسفی افراشته، م. (1397). رابطه بین سلامت معنوی و جهت‌گیری مذهبی با وسواس مرگ در سالمندان: نقش میانجی قدرت تحمل ابهام. روان‌شناسی پیری. 4(1)، 39-50.
یوسفی افراشته، م. (1404). روان‌سنجی بین فرهنگی ابزارهای اندازه‌گیری: راهبردهایی برای ارزیابی و گزارش‌پژوهشی. سنجش روانی و تربیتی. 1(1)، 1-23.
یوسفی افراشته، م و حسینی، ز. (1395). فراتحلیل اثر تمرین‌های بدنی بر تعادل پویا در سالمندان: مقایسه تمرین‌های پیلاتس، تمرین‌های در آب و یوگا. روان‌شناسی پیری. 2(3)، 217-228.

References

Aldwin, C. M., & Igarashi, H. (2023). Coping, optimal aging, and resilience in a sociocultural context. In C. M. Aldwin, C. L. Park, Y. J. Jeong, & R. Nath (Eds.), The Oxford handbook of stress, health, and coping. Oxford University Press.
Beygi, A., & Talepasand, S. (2015). Assement of persomality traits and negative stressful events in explaining negative coping strategies in drug dependent individuals: The mediating role of negative emotion components. Quarterly journal of research on addiction, 9(35), 9-24. (Persian)
Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., & Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, 149.
Charles, S. T., & Carstensen, L. L. (2010). Social and emotional aging. Annual Review of Psychology, 61, 383–409.
Cohen, S., Murphy, M. L. M., & Prather, A. A. (2019). Ten surprising facts about stressful life events and disease risk. Annual Review of Psychology, 70, 577–597.
DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications (5th ed.). Sage.
Esmailinezhad, S., Esmaeili, M., Adibi, p., Roohafza, H., Feyzi, A., Ani, A., & Shahoon, H. (2026). Investigating the effect of stressful life events and PTSD experience on fibromyalgia symptom severity: The mediating role of social support and coping strategies. Health psychology and behavioral disorders, 4(4), 1-14. (Persian).
Fiske, A., Wetherell, J. L., & Gatz, M. (2009). Depression in older adults. Annual Review of Clinical Psychology, 5, 363–389.
Hesamzadeh, A., Dalvandi, A., Maddah, S. B., & Ahmadi, F. (2017). Family caregiving in Iranian older people: A systematic review. Journal of Family Medicine and Primary Care, 8(3), 687–695.
Maleki Kambakhsh, S., Masoudi, R., Bagheri Shirvan, S., & Babazadeh, S. (2021). Correlation of depression, anxiety and stress with indices of dental caries and periodontal disease among 15-year-old adolescents in Bandar Abbas during 2017-18. Journal of Mashhad dental school, 45(4), 405-515. (Persian).
Mohammadi, S., Kazemi, M., & Yousefi Afrashteh, M. (2024). Mediating role of resilience in the relationship between religiosity and psychological well-being in Iranian older adults. Salman Iranian journal of ageing, 19(2), 176-189. (Persian).
Noroozian, M. (2012). The elderly population in Iran: An ever growing concern in the health system. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 6(2), 1–6.
Nuovo, S., Ugolini, C., Zarbo, R., & Magnano, P. (2025). Dimensions of Hope as Mediators Between Negative Events and Recovery of Well-Being in Adults and Elderly. Healthcare, 13,3259.
Streiner, D. L., Norman, G. R., & Cairney, J. (2015). Health measurement scales: A practical guide to their development and use (5th ed.). Oxford University Press.
United Nations. (2020). World population ageing 2020 highlights: Living arrangements of older persons. New York: United Nations.
World Health Organization. (2022). Ageing and health. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health.
Yadegari, R, Hayati, M., & Yousefi Afrashteh, M. (2018). The relationship between spiritual health and religious orientation with death obsession in elderly. The mediation role of ambiguity tolerance. Journal of aging psychology, 4(1), 39-50. (Persian).
Yousefi Afrashteh, M. (2025). Cross-cultural psychometrics of measurement instuments: strategies for evaluation and research reporting. Iranian journal of psychoeducational assessment, 1(1), 1-23. (Persian).
Yousefi Afrashteh, M., & Hosseini, Z. (2016). Meta-Analysis of effect of physical exercises on dynamic balance in elderly people: comparsion of pilates exercises, exercises in water and yoga. Journal of aging psychology, 2(3), 217-228. (Persian).
Zare Gholcheshmeh, F., Khajevand Khoshli, A., Mirani, A., & Azizi Ziabari, L. (2025). The effectiveness of narrative therapy on death anxiety and sense of coherence in older women. Aging psychology, 11(1), 77-92. (Persian).

  • تاریخ دریافت 21 فروردین 1405
  • تاریخ بازنگری 27 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 20 خرداد 1405